Câu chuyện một bệnh nhi 6 tuổi ở TP.HCM tử vong sau hơn ba tuần điều trị sốt xuất huyết tiếp tục khiến nhiều bạn đọc - nhất là những phụ huynh có con nhỏ - quan tâm.
Phải chăng do trong một số trường hợp “giai đoạn đầu bệnh nhân thường được chẩn đoán là sốt siêu vi” nên làm bệnh diễn biến trầm trọng hơn?
Để phân biệt sốt xuất huyết với những bệnh nhiễm siêu vi khác trong những ngày đầu mới phát bệnh là rất khó. Tuy nhiên, không phải bế tắc khi khó chẩn đoán sốt xuất huyết trong những ngày đầu. Bác sĩ Lê Bích Liên - phó giám đốc kiêm trưởng khoa sốt xuất huyết Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM) - đã trả lời như thế về những băn khoăn, lo lắng của phụ huynh có con nhỏ trước nguy cơ có thể bị sốt xuất huyết bất cứ lúc nào.
Theo dõi sát mỗi ngày
| Trong 100 trẻ sốt xuất huyết chỉ 20-30 bé trở nặng, cần nhập viện theo dõi sát và truyền dịch, còn lại đều ở dạng nhẹ. Chỉ cần cho bé uống thuốc hạ sốt, uống nhiều nước, nằm nghỉ ngơi ở nhà và theo dõi dấu hiệu trở nặng vì không thể biết bé sẽ trở nặng lúc nào. Mỗi ngày chỉ cần tái khám theo dõi và thử máu. Tuy nhiên, trong 100 bé thì không biết bé nào trở nặng, vì thế tất cả đều phải được theo dõi, chăm sóc như nhau. |
Bác sĩ Bích Liên cho biết sốt xuất huyết cũng như các bệnh cảm cúm, sốt phát ban, sởi, Rubella đều là bệnh nhiễm siêu vi. Giai đoạn đầu các bệnh này không khác biệt gì nhiều về triệu chứng. Đa số bệnh lý nhiễm siêu vi thường tự khỏi trong 5-7 ngày. Riêng sốt xuất huyết cần lưu ý hơn các bệnh nhiễm siêu vi khác là bệnh có thể trở nặng, diễn tiến phức tạp, gây hai biến chứng nguy hiểm là sốc và xuất huyết, nếu không phát hiện kịp thời trẻ có thể bị tử vong.
Trong ba ngày đầu, sốt xuất huyết có các triệu chứng như các bệnh nhiễm siêu vi khác là: sốt, có thể đau nhức mình mẩy, phát ban ngoài da, ho chút đỉnh, sổ mũi chút chút, đau họng nhẹ. Do đó, những ngày đầu tiên khi bé mới đến khám bệnh để chẩn đoán sớm sốt xuất huyết là rất khó. Ngay cả chẩn đoán trên các xét nghiệm thông thường như xét nghiệm công thức máu, kết quả cũng giống những bệnh nhiễm siêu vi khác.
Vì khó chẩn đoán nên các bác sĩ nhi khoa phải nắm rõ: sốt xuất huyết là bệnh rất thường gặp ở trẻ; sốt xuất huyết khó chẩn đoán sớm ngay từ đầu; sốt xuất huyết có thể gây biến chứng nặng và tử vong cho trẻ nếu không phát hiện kịp thời. Khi hiểu rõ những điều này, không chỉ bác sĩ mà cả phụ huynh thấy trẻ bị sốt từ hai ngày trở lên phải luôn cảnh giác với sốt xuất huyết, theo dõi tới khi bé hoàn toàn khỏe mạnh.
Triệu chứng báo động
Dù ba ngày đầu chưa đầy đủ các dấu hiệu của sốt xuất huyết, bác sĩ nên chẩn đoán nhiễm siêu vi, chưa loại trừ sốt xuất huyết; hoặc nhiễm siêu vi, theo dõi sốt xuất huyết; hoặc sốt phát ban, nghi ngờ sốt xuất huyết. Với chẩn đoán này bác sĩ phải dặn người nhà theo dõi, đưa trẻ đến bệnh viện tái khám mỗi ngày.
Mỗi ngày tái khám sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng của bệnh nhân kịp thời, theo dõi xét nghiệm, dặn dò người nhà cách thức theo dõi, những triệu chứng báo động, những dấu hiệu bệnh chuyển nặng. Ví dụ, hôm qua khám không thấy gan bé to nhưng hôm nay to; hôm qua bé không đau bụng, hôm nay có đau bụng; hôm qua không xuất huyết, hôm nay có xuất huyết; hôm qua công thức máu bình thường, hôm nay công thức máu có thay đổi từ từ theo chiều hướng gần đủ tiêu chuẩn chẩn đoán. Nếu đợi đến khi trẻ có đầy đủ tiêu chuẩn chẩn đoán sốt xuất huyết của Tổ chức Y tế thế giới thì thường là bệnh đã vào ngày thứ năm, thứ sáu. Khi đó một là bệnh bé đã nặng, hai là bé đã khỏi bệnh.
Theo bác sĩ Bích Liên, sốt xuất huyết thường diễn tiến nặng vào ngày thứ ba đến ngày thứ sáu từ khi có các triệu chứng như nhiễm siêu vi nói trên. Khi trẻ bị sốt xuất huyết sắp vào giai đoạn nặng, có sốc thì luôn có những dấu hiệu báo động trước. Cụ thể, trẻ hết sốt nhưng không khỏe, không tươi tỉnh, không chịu chơi, có biểu hiện lừ đừ, nằm li bì, mệt, kêu đau bụng, ói mửa nhiều, đi tiểu ít, chảy máu bất thường ở bất cứ chỗ nào (chảy máu chân răng, chảy máu mũi, ói ra lợn cợn máu, đi tiêu phân đen, bé gái ở tuổi dậy thì ra huyết âm đạo bất thường). Nếu trẻ có một trong các dấu hiệu báo động này phải nhanh chóng đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay.
Xét nghiệm chẩn đoán sớm
Hiện đã có xét nghiệm chẩn đoán sớm sốt xuất huyết (giá xét nghiệm khoảng 200.000đ/lần), đó là xét nghiệm tìm kháng nguyên NS1. Xét nghiệm này đã được một số bệnh viện triển khai, tương đối đặc hiệu với sốt xuất huyết, giúp chẩn đoán sớm từ những ngày đầu tiên. Tuy nhiên, NS1 dương tính cũng chỉ nói được là bệnh nhân có nhiễm virus Dengue (gây bệnh sốt xuất huyết), chứ không xác định được nhiễm thể nhẹ hay nặng.
Cần lưu ý không có xét nghiệm nào chính xác tuyệt đối 100%. Do đó, nếu kết quả âm tính cũng không thể loại trừ sốt xuất huyết hoàn toàn vì có thể âm tính giả. Bác sĩ dựa vào xét nghiệm nói bé không bị sốt xuất huyết, không may xét nghiệm cho kết quả âm tính giả thì người nhà sẽ chủ quan, bé có thể bị trở nặng mà không phát hiện kịp thời.
Nguồn sưu tầm từ: tintuc.bacsi.com
Bài viết: Sốt xuất huyết: cảnh giác ngay từ đầu (https://www.meo.vn/sot-xuat-huyet-canh-giac-ngay-tu-dau.html) được biên tập bởi BTV Mẹo vặt hay (https://www.meo.vn). Vui lòng liên kết khi tái sử dụng. Cảm ơn.
