Phụ nữ có thai, cho con bú với việc dùng vitamin A

Với tình hình dịch COVID-19 do virus Corona đang bùng phát tại Việt Nam, Meo.vn khuyên dùng Nước rửa tay khô để diệt khuẩn phòng bệnh.

Vitamin A có hai tác dụng quan trọng: Một là giúp vào sự hình thành da niêm mạc, vì thế chống được bệnh khô mắt, làm nhanh lên da non, liền vết sẹo khi bị thương, mụn nhọt, lở loét, phỏng nám.

Với người có tuổi, vitamin A giúp làm mềm da, bớt nhăn nheo, khô ráp (riêng về mặt này nhiều người uống nó thấy tác dụng tốt và vững bền hơn xoa kem dưỡng da…). Hai là giúp cho dinh dưỡng làm cho trẻ phát triển chiều cao, cân nặng, tăng sức chống đỡ đối với bệnh tật làm cho trẻ ít mắc hơn những bệnh thông thường như suy dinh dưỡng, tiêu chảy, viêm đường hô hấp. Cũng có tài liệu cho rằng vitamin A làm chậm lại quá trình lão hóa người cao tuổi. Như vậy với mọi lứa tuổi đặc biệt với phụ nữ và trẻ em việc bổ sung đủ liều vitamin A là cần thiết.

Việc bổ sung vitamin A cần phải tính toán. Trong các biệt dược người ta thường ghi hàm lượng vitamin A tính theo đơn vị quốc tế (IU) nhưng cũng có nhiều tài liệu khác thì nêu hàm lượng betacaroten trong 100 gam rau quả tính theo đơn vị quốc tế (IU). Ðây là vấn đề rối rắm. Chúng tôi thống nhất nói đến nhu cầu vitamin A tính theo đơn vị quốc tế IU.

Trong thiên nhiên có rất nhiều hoa, quả, củ có chứa vitamin A hoặc betacaroten – một tiền chất của vitamin A như củ cà rốt, màng hạt quả gấc, rau mùng tơi, gan, lòng đỏ trứng. Nhu cầu vitamin A hàng ngày thay đổi tùy theo giới tính và tuổi tác: với người lớn 4.500 – 5.000 IU; với trẻ 2-3 tuổi là 2.000 IU; 4-6 tuổi là 2.500 IU; 7-10 tuổi là 3.500 IU; trên 11 tuổi với nam là 4.000 IU với nữ là 3.800 IU. Ðể có lượng vitamin A cần thiết nếu dùng thức ăn thực vật thường cần một lượng khá lớn (khoảng 70-80g củ cà rốt hoặc 120-150g rau mùng tơi) nhưng với thức ăn động vật thì cần một lượng nhỏ hơn (10g gan bò, 30g gan lợn). Nếu có điều kiện, biết dùng, bộ máy tiêu hóa không có các vấn đề gì làm ảnh hưởng đến việc hấp thu thì với mức ăn như hiện nay bình thường người ta đã có đủ hoặc chí ít cũng đảm bảo được khoảng 50% nhu cầu vitamin A.

Vitamin A còn được cấu thành trong các loại biệt dược chứa nhiều vitamin. ở các biệt dược này, người ta thường bố trí trong mỗi viên đủ lượng vitamin A cho mỗi ngày (ví dụ như trong thuốc amino pharmaton (úc), pharmagel (Mỹ), homamin (Hàn Quốc), pharmax – G2 (Pháp). Ðối với các loại thuốc này mỗi ngày chỉ dùng một viên, nhưng có người coi đây là thuốc bổ dùng mỗi ngày hai viên, sẽ thừa vitamin A và đương nhiên cũng sẽ thừa một số vitamin khác.

Vitamin A có tính tích lũy: với một liều lớn vitamin A dùng 6 tháng một lần trong chương trình phòng chống bệnh khô mắt cho trẻ, thì chúng không cần dùng thêm các thuốc có hàm lượng vitamin A cao nữa, trừ việc ăn uống các thức ăn động vật hay thực vật theo chế độ dinh dưỡng đã nói trên.

Vitamin A tan trong dầu mỡ và chỉ được hấp thụ khi thức ăn đủ lượng dầu mỡ cần thiết. Có người sợ béo không chịu ăn hoặc ăn không đủ dầu mỡ, có bà mẹ cho rằng chỉ ăn thịt nạc mới tốt nên lọc bỏ hết mỡ đi, chỉ dùng thịt nạc làm ruốc cho con ăn. Cách ăn sai lầm này sẽ làm thiếu vitamin A.

Vitamin A hoặc tiền chất betacaroten thiên nhiên bao giờ cũng tốt hơn loại tổng hợp. Một tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng độ hấp thụ vào cơ thể của loại tổng hợp kém chỉ bằng 50% loại thiên nhiên, thậm chí loại betacaroten tổng hợp hầu như không được hấp thu.

Như vậy cần phải biết nguồn, hàm lượng vitamin A, trong rau quả củ, trong thuốc và những trường hợp thiếu vitamin A để biết cách bổ sung cho đủ liều nếu thiếu.

Vitamin A cũng có một số tác dụng không mong muốn. Thừa vitamin A trẻ sẽ mệt mỏi, chán ăn, nhức đầu, mờ mắt, ói mửa, rụng lông tóc, thóp bị phồng, lâu liền. Với bà mẹ có thai việc dùng vitamin A phải hết sức thận trọng. Theo số liệu nghiên cứu của Trường đại học Boston nếu dùng liên tục hằng ngày 10.000 IU, sẽ có 2 phần nghìn số trẻ sinh ra bị dị tật, với liều cao hơn liên tục hằng ngày là 20.000 IU thì tỷ lệ trẻ sinh ra bị dị tật sẽ gấp 4 lần. Dị tật thường gặp là sứt môi, hở hàm ếch, khuyết tật về tai, thiểu năng tuần hoàn não. Như vậy không phải việc dùng vitamin A làm cho trẻ sinh ra bị dị tật mà là do trong quá trình có thai đã dùng vitamin A hằng ngày liên tục với liều cao (gấp 2 đến 4 lần liều dùng thông thường). Khi cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, nếu lợi ích cao hơn thì thầy thuốc vẫn có thể cho người phụ nữ có thai, cho con bú dùng vitamin A.

Khi người phụ nữ có thai, cho con bú nhưng lại bị bỏng, bị mắc các bệnh về mắt, về da thì việc dùng vitamin A trong phạm vi liều điều trị là cần thiết. Nếu có dịp đến những vùng đồi núi hoặc cát trắng ở miền Trung có nơi chỉ những cây bạch đàn khả dĩ sống được, trong vườn không có một thứ rau quả, củ nào có hàm lượng vitamin A hoặc betacaroten đáng kể, thì việc dùng một liều vitamin A bổ sung cũng có thể được.

Trong thực tế vẫn có những viên thuốc chứa vitamin A dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú. Ví dụ viên vitacap (của Medicap), ngoài các vitamin và muối khoáng khác còn có chứa 5.000 IU vitamin A trong chỉ định của thuốc có nêu rõ dùng để cung cấp cho phụ nữ có thai và cho con bú. Tuy nhiên cần lưu ý rằng trên thị trường hiện có nhiều biệt dược chứa vitamin A hàm lượng cao như các loại dầu cá đậm đặc hoặc viên vitamin A có hàm lượng 50.000 IU (gấp hơn 10 lần nhu cầu thường). Mặc dù có Công văn 1790 của Bộ Y tế (năm 1997) cấm sản xuất và lưu hành loại vitamin A có hàm lượng cao hơn 5.000 IU nhưng cho đến nay đây đó trên thị trường vẫn có loại vitamin A có hàm lượng cao này. Khi dùng vitamin A nhất thiết phải xem kỹ hàm lượng để tránh dùng thừa. Nếu không thành thạo nên nhờ bác sĩ, dược sĩ tính giúp.

Người ta không nêu lên việc chống chỉ định dùng vitamin A cho phụ nữ có thai, cho con bú mà nêu lên một khuyến cáo là với phụ nữ có thai không được dùng vitamin A liều cao liên tục. Cần hiểu kỹ điều này để tránh việc dùng quá liều vitamin A.

DS. Bùi Văn Uy (báo Sức Khỏe & Đời Sống)

Mẹo sống an lành, làm hiệu quả:

Bài viết Phụ nữ có thai, cho con bú với việc dùng vitamin A ( https://www.meo.vn/phu-nu-co-thai-cho-con-bu-voi-viec-dung-vitamin-a.html ) được sưu tầm bởi Mẹo vặt hay (https://www.meo.vn). Xin vui lòng giữ nguồn khi tái sử dụng thông tin. Chân thành cảm ơn.

Leave a Reply