Y tế công TP.HCM: Nhà nước không nên ôm nhiều

Với tình hình dịch COVID-19 do virus Corona đang bùng phát tại Việt Nam, Meo.vn khuyên dùng Nước rửa tay khô để diệt khuẩn phòng bệnh.

Không địa phương nào trên cả nước có lực lượng y tế công lập ‘bề thế’ như TP.HCM với 28 bệnh viện và 8 trung tâm kiểm soát dịch bệnh. Tuy nhiên, do thiếu nguồn vốn đầu tư, những năm qua khu vực y tế này đang dần yếu thế so với khu vực tư nhân và cả khu vực nước ngoài.

Sau khi gia nhập WTO, sự cạnh tranh càng gay gắt hơn và với kiểu hoạt động như hiện nay, nếu không chuyển đổi kịp thời, y tế công lập sẽ đánh mất mình.

Bấm xem ảnh ở cửa sổ mới

Hiện nay, hầu hết các bệnh viện công đều trong tình trạng quá tải, xuống cấp vì thiếu kinh phí tái đầu tư. Ảnh chụp cảnh bệnh nhân chờ đợi tới lượt khám chữa bệnh tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM. Ảnh : Trần Việt Đức

So với các nước trong khu vực, ngân sách Nhà nước dành cho y tế ở ta khá thấp, chỉ 6,1%, thua Malaysia (6,5%), Trung Quốc (10%), thậm chí cả Lào (7%) và Campuchia (16%)!

‘Đi theo con đường hiện nay sẽ chết chùm’

Trong tình hình đó, do số giường bệnh tăng không kịp với đà gia tăng dân số, nên số giường bệnh tính trên 10.000 dân giảm đi, từ 26,6 vào năm 1997 còn 23,7 năm 2005. Tại TP.HCM, tình hình còn cấp bách hơn nhiều vì ngoài số dân tại chỗ còn phải gánh thêm dân nhập cư từ những địa phương khác đến sinh sống, nên không lạ khi bệnh viện (BV) nào cũng quá tải.

TS-BS Vũ Thị Nhung, giám đốc BV Hùng Vương, cho biết năm 2004 BV này xây mới với 500 giường, vậy mà hiện nay giường thực kê đã lên tới 850, thế mà bệnh nhân vẫn thiếu chỗ nằm, nằm cả ra hành lang và lối đi.

Hiện nay, nguồn tài chính để các BV công hoạt động gồm ngân sách Nhà nước cấp và nguồn thu từ viện phí. Như trên đã nói, ngân sách Nhà nước hạn hẹp, nên những năm qua các BV công tại TP.HCM tìm đủ cách để gia tăng nguồn thu từ tổ chức khám bệnh ngoài giờ, mở giường dịch vụ đến chữa bệnh theo yêu cầu, nhưng nhìn chung cũng chỉ đủ bù đắp phần nào cho đời sống cán bộ-nhân viên. Hậu quả là không có tái đầu tư, cơ sở xuống cấp, trang thiết bị thiếu thốn, chất lượng khám chữa bệnh giảm sút.

TS Vũ Thị Nhung cho biết BV của bà có 20 bàn sinh nhưng chỉ có 10 monitor theo dõi tim thai, các máy này chạy 24/24 giờ cũng không đáp ứng được nhu cầu. Máy chạy quá tải sẽ mau hư, khi hư thì phải làm thủ tục xin. Từ khi làm thủ tục đến khi có máy cũng phải mất hai năm trời, lúc đó máy mới cũng trở nên… lạc hậu! Tương tự, BV Bình Dân hiện nay có 26 máy gây mê nhưng 6 máy đã lạc hậu, chờ thanh lý. ‘Phải tìm con đường đi mới, con đường hiện nay là không có lối ra và sẽ chết chùm với nhau’, BS Trần Thanh Mỹ, giám đốc BV Chấn thương chỉnh hình TP.HCM, đã nói như thế với PV báo Sài Gòn Tiếp Thị tại hội thảo Thực hiện chủ trương xã hội hoá hoạt động của ngành y tế TP.HCM vào cuối tuần qua. Cần nói thêm, BV Chấn thương chỉnh hình TP.HCM là BV nổi tiếng về sự quá tải và cơ sở xuống cấp trầm trọng mà nhiều năm qua thành phố vẫn chưa tìm được giải pháp.

Chuyển đổi hoạt động, vẫn là thí điểm…

Những năm qua, TP.HCM là nơi đi đầu cả nước về xã hội hoá y tế. Theo TS Trần Du Lịch, Viện trưởng Viện Kinh tế TP.HCM, thực chất của xã hội hoá là mời người dân tham gia đầu tư (dĩ nhiên là cũng tham gia quản lý) cùng với Nhà nước. Tuy nhiên, nếu tư nhân đầu tư thì phải nghĩ đến lợi nhuận, như thế lại dẫn đến mâu thuẫn là y tế không còn là một hình thức dịch vụ công mà mọi người đều được hưởng như nhau, giàu cũng như nghèo. Nhưng dù nói gì thì việc chuyển đổi mô hình hoạt động của BV công cần phải được đặt ra, bởi hoạt động theo kiểu xin-cho như hiện nay là hoàn toàn không ổn.

Để dung hoà, TS Trần Du Lịch đề nghị ngành y tế sắp xếp lại tất cả các BV công, nơi nào làm được thì giữ lại, chọn mô hình phù hợp để hoạt động (công ty, phi công ty… ), nơi nào không làm được thì bán luôn cho tư nhân. Điều này cũng phù hợp với ý kiến của một số người vì thực tế Nhà nước không nên ‘ôm’ quá nhiều các BV, dẫn đến đầu tư dàn trải, không hiệu quả. Theo bác sĩ Nguyễn Thế Dũng, giám đốc Sở Y tế, một định hướng hoạt động cho các BV công tại TP.HCM từ nay đến năm 2020, đó là mô hình công ty TNHH bệnh viện nhà nước một thành viên – phi lợi nhuận, bệnh viện cổ phần hoá và công ty cung ứng dịch vụ y tế kỹ thuật cao. Mô hình đầu hoàn toàn có vốn của Nhà nước, hai mô hình sau có sự góp vốn của tư nhân.

Tuy nhiên, ý tưởng này khiến nhiều người băn khoăn, đó là tất cả mô hình đều hoàn toàn mới, chưa có căn cứ pháp lý nào để thực hiện và cũng không có hình mẫu để tham khảo. Ngay cả mô hình công ty TNHH bệnh viện nhà nước một thành viên – phi lợi nhuận, nghe qua tưởng chừng bệnh nhân sẽ hưởng lợi, nhưng chắc chắn họ sẽ chi trả nhiều hơn hiện nay vì BV phải bảo đảm bù đủ chi và có tích luỹ để đầu tư phát triển, bảo đảm thu nhập tương xứng cho cán bộ-nhân viên. Đối với hai mô hình kia, lo âu lớn nhất là chuyện ‘y đức’ vì dung hoà quyền lợi của nhà đầu tư và bảo đảm an sinh của Nhà nước là chuyện không đơn giản.

(Theo sgtt)

Ba nguy cơ cho khu vực y tế công lập khi hoạt động như hiện nay

1. Chảy máu chất xám: Đời sống thấp, người lao động có tay nghề cao phải tìm đến khu vực y tế tư nhân hoặc BV nước ngoài, nơi tiền lương được chi trả một cách xứng đáng.

2. Thiếu năng động, không bứt phá: Cách hoạt động kiểu xin-cho, Nhà nước can thiệp sâu vào điều hành như hiện nay sẽ khiến cho đội ngũ lãnh đạo thiếu áp lực làm việc hoặc bị ‘trói tay’ không ‘vùng vẫy’ được.

3. Đánh mất vai trò chủ đạo so với khu vực y tế tư nhân: Thiếu người giỏi, thiếu nguồn vốn đầu tư, lâu ngày các BV công lập sẽ bị BV tư nhân qua mặt về trình độ và mất luôn vai trò chủ đạo của mình.

Mẹo sống an lành, làm hiệu quả:

Bài viết Y tế công TP.HCM: Nhà nước không nên ôm nhiều ( https://www.meo.vn/y-te-cong-tp-hcm-nha-nuoc-khong-nen-om-nhieu.html ) được sưu tầm bởi Mẹo vặt hay (https://www.meo.vn). Xin vui lòng giữ nguồn khi tái sử dụng thông tin. Chân thành cảm ơn.

Gửi phản hồi